|
REESKONTLAR
Sevgili
Arkadaşlar; bugünkü konumuz Reeskontlar, bu konu hem çok kısa ve hem
de mutlak soru olarak karşımıza gelecek konudur. Bu nedenle konuyu
çok kısa ve yalın bir şekilde anlatmaya çalışacağım.
Öncelikle reeskontların anlaşılması adına konuyu bireyselleştirmek
istiyorum. Arkadaşlar güncel hayatta insanlar hep bir koşuşturma
içindedirler,pazara çıkıp alışveriş yaparlar,bankadan kredi
çekerler,birilerine borç para verirler yada alırlar yani gün
içerisinde hep birbirleriyle ilişki içindedirler.Çoğu zaman kendi
kendimize hep şöyle bir ifadede bulunuruz; Borç, borç, borç, bakkala
borç, manava borç,mağazaya borç, televizyon taksiti,arabanın
taksiti, evin taksiti ,mobilyacıya borç vs. gibi bıktım artık bu
borçlardan, toplu bir param olsa hepsini önceden ödeyip kurtulurum
deriz.Gerçekten bir gün toplu paramız olsa mobilyacıya giderek 10 ay
sonra ödeyeceğimiz 500 ytl'lik mobilya taksini 450 ytl ödeyeyim bu
hesabı kapatırmısın gibi bir teklifte bulunmuş olsak acaba mobilyacı
bize nasıl bir cevap verir sizce yani mobilyacı bize nasıl bir
iyilik yapardı dersiniz, işte bu noktada eğer mobilyacı bizim 500
ytl lik borcumuza karşılık bizden 450 ytl kabul ederek hesabı
kapatırsa yani 50 ytl lik bir iskonto yaparsa bu aradaki 50 ytl lik
olumlu fark bizim için bir gelirdir ve kardır
Muhasebede bütün gelir ve karlar ilk kayıtta her zaman
alacaklandırılır, bu örneğin tam tersi ise bir giderdir bir zarardır
muhasebede bütün gider ve zararlar ilk kayıtta her zaman
borçlandırılır.
Reeskont kelimesinin ne anlama geldiğine baktığımızda bu kelimenin
İSKONTO olarak tanımlandığını görürüz.VUK nun 281.maddesine bakacak
olursak BANKA,BANKER VE SİGORTA ŞİRKETLERİ alacak ve borc
senetlerini Reeskonta tabi tutmak zorundalar,bunun dışında kalan
işletmeler ise alacak ve borc senetlerini mukayyet yada diğer bir
ifade ile kayıtlı değer ile veya tasarruf yani peşin değer ile
değerlemeye tabi tutabilirler.Yani Banka,Banker ve Sigorta
şirketleri alacak ve borç senetlerini değerleme gününde reeskonta
tabi tutmak zorunda iken diğer işletmeler için bu zorunluluk
yoktur,yani ihtiyaridir genelde davranış olarak zorunlu
tutulmadığımız konuda hiç birşey yapmayız.Çünkü isteğe bağlı bir
davranışı çoğunlukla gereksiz bulur ve uygulamayız.oysa uygulamada
reeskontun ne kadar önemli olduğunu aşağıdaki örneklerde
görebilirsiniz. Bu noktada reeskontu biraz daha açacak olursak şöyle
diyebiliriz; Tasarruf değer ölçüsünün alacak ve borç senetlerine
uygulanmasına muhasebe de REESKONT denir.Yada dönem sonu itibariyle
vadesi henüz gelmemiş bulunan senetli alacakların ve senetli
borçların üzerinde yazılı değerin GERÇEK değere dönüştürülmesi
işlemine REESKONT işlemi denir.Alacak senetlerini reeskonta tabi
tutan işletmeler Borç senetlerini de Reeskonta tabi tutmak
zorundadırlar.
DEĞERLEME NEDİR: Değerleme FİYATLAMA yada bir iktisadi kıymete değer
biçme olarak tanımlanır.
Tasarruf değeri: Bir iktisadi kıymetin değerleme gününde sahibi için
arz ettiği değerdir. Örneğin;6 ay sonra tahsil edeceğiniz 800
ytl'lik bir alacağınızı, bugün tahsil ederseniz sizin için kaç
parayı ifade eder.
Nominal değer: İtibari değer yada hertürlü senet ve paranın üzerinde
yazılı değerdir.
İç iskonto: F=A .n.t/36500+(n.t)
A.senedin nominal değeri
n:gün sayısı
t:faiz oranı
F:faiz reeskontu
Tasarruf değeri=nominal değer-reeskont tutarı
Konunun anlaşılması için verdiğim bu formülün yerine getirilmesi ile
ilgili bir soruya rastlamadım ancak burada çıkacak soru tipine
bakalım.
ÖRNEK:İşletme 31/12/2006 tarihinde sahip olduğu 600 ytl nominal
değerli alacak senelerinin tasarruf değeri 500 ytl olsun.
Bu durumda reeskont gideri 600-500=100 ytl olacaktır.
Buradaki mantık şu olmalı ; Benim bugün yani değerleme günü olan
31/12/2006 tarihinde elimde 600 ytl lik senet var ancak senedin
üzerindeki tarih 20/06/2007 dir.Bu durumda kendimize şöyle bir soru
sormalıyız; Bu 600 ytl lik senedi bugün yani 31/12/2006 da tahsil
etmiş olsam benim için değeri ne olurdu,daha açıklayıcı bir ifade
ile 20/06/2007 de tahsil edeceğim 600 ytl yi bugün 31/12/2006 da
bana getirip verseler ben bu parayı 600 ytl olarak mı tahsil ederim
yoksa erken tahsil ettiğim için iskonto mu yaparım, diyelim ki
iskonto yaparak 500 ytl olarak tahsil ediyorum,öyleyse 100 ytl lik
bir zararım söz konusudur.
bu durumda bir gider bir zarar sözkonosu olacaktır bir gideri gider
yazmanın yolu onu borçlandırmaktı öyleyse;600-500=100 ytl.
ALACAK SENETLERİ
-----------------------31/12/2006---------------------------------
657-Reeskont faiz giderleri 100
122-Alacak senetleri reeskontu(-) 100
-----------------------------------------------------------------------
buradaki 657 reeskont faiz giderleri dönem sonunda 690 Dönem k/z
hesabının borcuna gönderilirken 122- Alacak senetleri reeskontu(-)
121-Alacak senetlerinin altında bir indirim olarak görülecektir.
Bu durumda aktife kayıtlı 600 ytl lik Alacak senedinin görünümü
gerçek değeri 500 ytl olarak görülecektir.
121-Alacak senetleri 600
122-Alacak senetleri reeskontu(-) 100
----
----------------------------------------------------
Gerçek değer 500
Yeni yılda yapılacak kayıt ise,
-----------------------01/01/2007--------------------------------
122-Alacak senetleri reeskontu(-) 100
647-Reeskont faiz gelirleri 100
-------------------------------------------------------------------------
yani daha önce gider yazmıştım, bir gideri yok etmenin en güzel yolu
onu gelir
yazmaktan geçer.
BORÇ SENETLERİ İÇİN
işletmenin elinde 31/12/2006 günü yani değerleme günü 15/04/2007
tarihli 300 ytl lik borç senedi olsun, bu senetlerin tasarruf
değerinin ise 250 ytl olduğunu varsayalım.
--------------------31/12/2006---------------------------------
322-borç senetleri reeskontu(-) 50
647-reeskont faiz gelirleri 50
--------------------------------------------------------------
Borç senetlerimizi erken ödeseydik bize bir iskonto yapılacaktı bu
yapılan iskonto bizim için bir gelir bir kardır o halde bütün gelir
ve karlar alacaklandırılır, burada 647-Reeskont faiz gelirleri
690-Dönem k/z hesabın alacağına gönderilirken 322- borç senetleri
reeskontu(-), 321 borç senetlerinin altında bir indirim olarak
görülecektir.
Dönem sonu itibariyle Borç senetlerinin Pasifteki gerçek değeri
şöyle görülecektir.
321-Borç senetleri 300
322-Borç senetleri Reeskontu (-) 50
-----
------------------------------------------------
Gerçek değer 250
Yeni yılda yapılacak kayıt
--------------------01/01/2007---------------------------------
657-Reeskont faiz giderleri 50
322-Borç senetleri reeskontu(-) 50
------------------------------------------------------------------
daha önce gelir yazmıştım ,geliri yok etmenin en güzel yolu onu
gider yazmaktır
|